Nhà mạng âm thầm thu hàng trăm tỷ đồng của thuê bao

  

Bằng việc tích hợp ứng dụng trên sim mà không thông báo cho người dùng, các doanh nghiệp viễn thông đã thu về gần 200 tỷ đồng mà thuê bao không hay biết.

Thuê bao lắp sim sử dụng mà không hay biết mình có thể bị trừ cước âm thầm. Ảnh: Anh Quân.

Theo báo cáo tổng kết thanh tra diện rộng về quản lý thuê bao di động trả trước của Bộ Thông tin và Truyền thông công bố ngày 24/12, các doanh nghiệp viễn thông lớn đều có sai phạm về việc quản lý dịch vụ nội dung trên sim di động, thu tiền của người dùng mà không thông báo rõ ràng.

Cụ thể, bộ 3 thống lĩnh thị trường Viettel, Mobifone, Vinaphone cùng mắc lỗi tích hợp sẵn ứng dụng trên sim để bán cho người dùng (ứng dụng cho phép tải thông tin và có tính phí) nhưng không niêm yết rõ ràng về giá cước, không có thông tin cảnh báo và cũng không để người dùng xác nhận đồng ý hay không sử dụng dịch vụ. Hành vi này đã mang cho cho các đại gia ngành viễn thông hàng trăm tỷ đồng chỉ trong một năm.

Từ tháng 6/2012 đến tháng 6/2013, dịch vụ có tên IOD tích hợp trên SIM đã đem lại doanh thu gần 20,7 tỷ đồng cho VinaPhone. Cùng khoảng thời gian trên, MobiFone đã hợp tác với 17 công ty cung cấp dịch vụ nội dung (CSP) để cung cấp 2 ứng dụng SuperSIM và LiveInfo, đạt doanh thu gần 150,6 tỷ đồng. Viettel cũng tích hợp trên SIM phần mềm Viettel Plus với những bất cập tương tự nhưng báo cáo không ghi doanh thu của nhà mạng từ hoạt động này.

Theo một chuyên gia viễn thông, xét về quy mô thuê bao của bộ ba thì Vinaphone có ít nhất nên về lý thuyết, số sim tích hợp sẵn ứng dụng sẽ không nhiều. "Các mạng càng lắm sim thì số tiền thu về càng nhiều", ông nói. Vị này cũng nhận định doanh nghiệp viễn thông không trông chờ nhiều vào những khoản như trên bởi nếu so với doanh thu thì con số này vẫn là quá nhỏ.

Trong khi các doanh nghiệp không ngừng kêu lỗ dịch vụ 3G với khách hàng cũng như cơ quan quản lý, thì họ đang dồn về túi những khoản tiền không nhỏ từ các dịch vụ lẳng lặng hoạt động trong những chiếc sim bán ra hàng ngày. Nhiều khách hàng từng thắc mắc tiền trong tài khoản trả trước của mình "biến mất" nhưng không có được lý giải hợp lý, nhân viên tổng đài thường chỉ loanh quanh đổ lỗi cho việc khách hàng sử dụng smartphone nên có thể bị trừ tiền từ các ứng dụng độc hại mà không biết.

Không những kín tiếng trong việc thu tiền người tiêu dùng, nhóm doanh nghiệp viễn thông đang nắm trong tay hơn 90% thị phần di động hiện nay còn thu tiền tin nhắn lỗi, sai cú pháp... của thuê bao. Cụ thể, theo báo cáo tổng kết của Thanh tra Bộ, Viettel thu cước của người sử dụng đối với tin nhắn lỗi, sai cú pháp, tin không được cung cấp dịch vụ. Nhà mạng này còn tiếp tục gửi quảng cáo cho người sử dụng mặc dù chủ thuê bao đã nhắn tin từ chối nhận.

Mobifone mắc lỗi như trên khi thu tiền người dùng cho các tin nhắn không thực hiện được. Tuy doanh nghiệp đã phải hoàn lại gần 820 triệu đồng cho khách hàng, số tiền không thể hoàn trả lại là gần 230 triệu đồng do chủ thuê bao đã rời mạng. Vinaphone cũng phải trả 700 triệu đồng cho khách, còn lại hơn 78,8 triệu đồng không bồi hoàn vì thuê bao ngừng sử dụng.

Đại diện Chánh Thanh tra Bộ cho biết trước mắt chưa chấm dứt cung cấp dịch vụ đối với các phần mềm, ứng dụng tích hợp sẵn trên sim. Tuy nhiên đơn vị phải có trách nhiệm khắc phục và báo cáo kết quả thực hiện, nếu không sẽ phải dừng dịch vụ theo quy định tại Nghị định 77. 

Đại diện Vinaphone không đưa ra bình luận nào về kết luận của Thanh tra Bộ, trong khi đó cả Viettel lẫn Mobifone đều không phản hồi. Nguồn tin từ một nhà mạng cho biết số sim tích hợp ứng dụng đã được tung ra thị trường từ trước, việc thu hồi sẽ gặp khó khăn vì số lượng lớn.

Cựu lãnh đạo một nhà mạng nhận định chuyện cài thêm ứng dụng tính phí mà không thông báo cho người dùng là điều rất bất thường. "Khi cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng, doanh nghiệp phải minh bạch, báo cho người dùng biết", ông nói. Trường hợp miễn phí có thời gian cố định thì sau khi quá hạn cần phải thông báo để khách hàng lựa chọn. "Để khách hàng thiệt hại hàng trăm tỷ đồng thì không phải là con số nhỏ", ông chia sẻ.

Hai mạng nhỏ đang hoạt động là Vietnamobile và Gmobile cũng thuộc diện thanh tra và có chung một số sai phạm trong việc nạp sẵn tiền vào tài khoản sim chưa đăng ký thông tin hoặc không hủy sim chưa kích hoạt sau 72 giờ đăng ký... Ngoài ra, công tác kiểm tra, giám sát các điểm giao dịch được ủy quyền của nhà mạng chỉ mang tính hình thức.

Anh Quân

Khắc phục sự cố đứt cáp Internet: Mất ít nhất 2 tuần

TT - Sự cố đứt tuyến cáp quang biển AAG ngày 20-12 đang ảnh hưởng đến rất nhiều người dùng Internet tại VN. Các chuyên gia dự đoán nhanh nhất hai tuần nữa tốc độ truy cập Internet đi quốc tế mới có thể khôi phục hoàn toàn.

Ông Lâm Quốc Cường - giám đốc Công ty Viễn thông quốc tế VNPTI, thuộc Tập đoàn Bưu chính viễn thông VN (VNPT) - cho biết đợt đứt cáp AAG lần này cũng như những lần xảy ra trước đây đều ảnh hưởng đến hướng liên lạc quốc tế của bốn doanh nghiệp có sử dụng tuyến cáp AAG là VNPT, Viettel, FPT và SPT. Riêng VNPT ghi nhận có khoảng 40% lưu lượng kết nối quốc tế bị ảnh hưởng.

Đã có phương án dự phòng

Ông Lâm Quốc Cường: Chưa biết tàu cáp đang ở đâu Hiện tại hệ thống vẫn chưa xác định được nguyên nhân đứt cáp, chỉ biết có sự cố xảy ra tại vị trí cách bờ biển Vũng Tàu khoảng 278km. Việc khắc phục sự cố là trách nhiệm của đội ngũ kỹ thuật quản lý cáp AAG, các nhà cung cấp dịch vụ tại VN chỉ có thể phối hợp hỗ trợ chứ không thể tự làm được. Do đó thời gian khắc phục chủ yếu phụ thuộc việc đội ngũ xử lý bố trí tàu cáp, chuyên gia kỹ thuật, các dụng cụ chuyên dụng... đến khu vực xảy ra sự cố để hàn cáp. Theo kinh nghiệm của tôi, thời gian khắc phục nhanh nhất khoảng hai tuần, còn thông thường là ba tuần. Thực tế, chúng ta không thể muốn là làm ngay được mà phải chờ xác định đúng sự cố, lên phương án sửa chữa, đặc biệt là tàu cáp vì không biết hiện giờ tàu cáp đang ở đâu, thời gian chạy đến vị trí xảy ra sự cố mất bao lâu.

Theo ông Cường, chỉ những yêu cầu truy cập đến các dịch vụ quốc tế mới bị ảnh hưởng bởi sự cố đứt cáp. Do đã nhiều lần có kinh nghiệm ứng phó nên VNPT đã có sẵn sự chuẩn bị từ trước. Cụ thể, ngay khi ghi nhận xảy ra sự cố đứt cáp vào lúc 18g ngày 20-12, VNPT đã áp dụng ngay các phương án dự phòng, tối ưu hóa tuyến hướng liên lạc, điều chuyển lưu lượng... nhằm hạn chế tối thiểu ảnh hưởng. Do đó các yêu cầu truy cập thông thường của người dùng gần như không ảnh hưởng, chỉ có các truy cập dịch vụ băng rộng đi quốc tế chậm hơn bình thường.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Hải - giám đốc Công ty VDC, đơn vị thuộc VNPT, hiện là nhà cung cấp dịch vụ Internet lớn nhất VN (chiếm khoảng 65% thị phần với hơn 3 triệu thuê bao Internet băng thông rộng) - thừa nhận khách hàng của VDC đang chịu ảnh hưởng khá lớn từ sự cố này. Ông Hải cho rằng thời gian khắc phục sự cố có thể sẽ khá lâu vì ngoài các yếu tố chủ quan trong sự phối hợp giữa các bên liên quan, các yếu tố kỹ thuật máy móc, còn phải chịu tác động của yếu tố khách quan là thời tiết.

Ông Hải cũng cho biết hiện tại VDC đã mở tối đa băng thông của hai hướng kết nối đi quốc tế khác nhằm đảm bảo phục vụ nhu cầu liên lạc đi quốc tế từ VN.

Kết nối trong nước cũng bị ảnh hưởng

Đại diện FPT Telecom khẳng định sự cố khiến việc liên lạc, trao đổi thông tin đi nước ngoài của khách hàng như dịch vụ web, e-mail, thoại, video... bị ảnh hưởng do lưu lượng chuyển sang các hướng dự phòng và có khả năng gây nghẽn. Tuy nhiên, các giao dịch, trao đổi thông tin trong nước không bị ảnh hưởng. FPT Telecom đưa ra khuyến cáo người dùng chỉ nên sử dụng Internet quốc tế cho các dịch vụ quan trọng, còn các dịch vụ khác nên chuyển sang các hướng trong nước để tối ưu hóa dung lượng truyền tải.

Hiện tại, FPT đã sử dụng tuyến cáp đất liền để chuyển tiếp lưu lượng AAG bị ngưng hoạt động nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến người dùng. Công ty này cũng cho biết đang gấp rút phối hợp chặt chẽ với đơn vị điều hành tuyến cáp quang biển AAG để cập nhật thông tin tới khách hàng và khôi phục liên lạc trong thời gian sớm nhất khi tuyến cáp được sửa chữa xong.

Mặc dù các nhà mạng viễn thông đều khẳng định việc kết nối đến các địa chỉ, dịch vụ Internet trong nước của người dùng không hề bị ảnh hưởng nhưng theo ghi nhận của chúng tôi, vẫn có tình trạng truy cập website trong nước bị chậm. Chị Phương Thảo (Q.Tân Phú, TP.HCM) sử dụng dịch vụ của FPT Telecom cho biết: “Không chỉ việc truy cập vào các trang web nước ngoài như Facebook rất chậm mà ngay cả một số trang trong nước cũng chậm theo, nhất là việc tải hình ảnh. Tôi phải chờ gần 5 phút mới tải xong một trang web bình thường có hình ảnh”.

Sơ đồ tuyến cáp AAG và điểm xảy ra sự cố Nguồn: submarinecablemap.com - Đồ họa: VĨ CƯỜNG Trục trặc nhiều lần VN hiện có bốn tuyến cáp quang biển quốc tế cập bến gồm: AAG (Asia-America Gateway) và TGN-IA (TGN-Intra Asia Cable System) cập bến tại trạm Vũng Tàu, SMW3 (SEA-ME-WE 3) và APG (Asia Pacific Gateway) cập bến tại Đà Nẵng. Hiện ba tuyến cáp AAG, TGN-IA, SMW3 đang được khai thác, còn tuyến APG dự kiến đến quý 3-2014 mới vận hành. Trong đó tuyến AAG là tuyến cáp quang biển xuyên Thái Bình Dương đầu tiên nối trực tiếp Malaysia, Thái Lan, Singapore, Brunei, VN, Hong Kong, Philippines, Guam, Hawaii và Mỹ. AAG là kết quả sự hợp tác của 19 công ty viễn thông, trong đó có bốn doanh nghiệp VN là VNPT, Viettel, FPT và SPT, cùng tham gia xây dựng và bảo dưỡng. Tuyến cáp có chiều dài 20.191km (nhánh cáp rẽ vào VN dài 314km) với tổng chi phí đầu tư khoảng 560 triệu USD, trong đó VNPT với tư cách thành viên sáng lập, là doanh nghiệp VN góp vốn nhiều nhất, 40 triệu USD. AAG được chính thức đưa vào phục vụ từ ngày 10-11-2009. NEC và Alcatel-Lucent là hai công ty được giao phụ trách hoạt động khai thác tuyến cáp. Mặc dù chỉ mới hoạt động vài năm song AAG được đánh giá là tuyến cáp quang biển quốc tế gặp nhiều sự cố nhất. Đó là các sự cố đứt cáp xảy ra vào ngày 8-3-2011 (20 ngày sau khắc phục xong), bảo trì cáp từ ngày 9-6 đến 12-7-2011, sự cố ngày 13-8-2012, sự cố ngày 20-12-2013...

ĐỨC THIỆN